Executive Summary (Σύνοψη για Διοίκηση & Οικονομική Διεύθυνση)
Η μετάβαση στην ψηφιακή παρακολούθηση διακίνησης αγαθών αποτελεί έναν από τους κεντρικούς πυλώνες του φορολογικού ελέγχου της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Με την Απόφαση Διοικητή ΑΑΔΕ Α. 1122/2024 (ΦΕΚ Β’ 4512/2024), τίθεται το πλήρες κανονιστικό πλαίσιο για την ψηφιακή έκδοση, διαβίβαση και επαλήθευση των παραστατικών διακίνησης στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA.
Βασικά σημεία συμμόρφωσης:
- Χρόνος Διαβίβασης: Πραγματικός χρόνος (real-time), αυστηρά πριν από την έναρξη της διακίνησης.
- Υποχρεωτικό QR Code: Κάθε παραστατικό φέρει δισδιάστατο κώδικα (QR Code) με άμεση διασύνδεση με το myDATA και το μοναδικό αναγνωριστικό MARK.
- Χρονοδιάγραμμα: Πλήρης και καθολική εφαρμογή (Φάση Β’) για όλες τις υπόλοιπες οντότητες από την 1η Δεκεμβρίου 2026.
- Κυρώσεις: Αυτοτελές πρόστιμο 500 € ανά μη εκδοθέν ή μη διαβιβασθέν παραστατικό (έως 20.000 € ανά έλεγχο), με διπλασιασμό σε υποτροπή και πρόβλεψη προσωρινής αναστολής λειτουργίας από 48 έως 96 ώρες.
Πεδίο Εφαρμογής και Υπόχρεες Οντότητες (Άρθρο 1)
Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 1 της Α. 1122/2024, υποχρέωση ψηφιακής έκδοσης και διαβίβασης παραστατικών διακίνησης έχουν όλες οι οντότητες του άρθρου 1 του ν. 4308/2014 (Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα) που διακινούν αγαθά.
Η ένταξη των επιχειρήσεων στο σύστημα υλοποιείται σε δύο διακριτές φάσεις:
| Φάση Εφαρμογής | Ημερομηνία Έναρξης | Κριτήρια Ένταξης & Κλάδοι |
|---|---|---|
| Φάση Α’ | 1η Δεκεμβρίου 2024 / Αρχές 2025 | • Επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα άνω των 200.000 € (βάσει υποβληθείσας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος). • Επιχειρήσεις ανεξαρτήτως τζίρου στους κλάδους: α) Παραγωγή και εμπορία ενεργειακών προϊόντων (καύσιμα, λιπαντικά), β) Φαρμακευτικά προϊόντα και ιατρικά αναλώσιμα, γ) Οικοδομικά υλικά και συναφή βαρέα υλικά, δ) Ελαιόλαδο και νωπά αγροτικά προϊόντα. |
| Φάση Β’ | 1η Δεκεμβρίου 2026 | Καθολική ένταξη όλων ανεξαιρέτως των υπόλοιπων επιχειρήσεων, ελεύθερων επαγγελματιών και ατομικών επιχειρήσεων. |
Τρόποι Έκδοσης και Τεχνικές Προδιαγραφές (Άρθρο 2)
Η ψηφιακή έκδοση πραγματοποιείται αποκλειστικά ηλεκτρονικά και διαβιβάζεται στο myDATA πριν από την εκκίνηση του μεταφορικού μέσου.
Επιτρεπόμενα Κανάλια Διαβίβασης
- Πιστοποιημένος Πάροχος Ηλεκτρονικής Έκδοσης (e-Invoicing Provider): Κατάλληλο για επιχειρήσεις μεγάλου όγκου διακινήσεων με ανάγκη αυτοματοποιημένης σήμανσης.
- Εμπορικό / Λογιστικό Λογισμικό ERP: Απευθείας διασύνδεση με το myDATA μέσω του επίσημου REST API.
- Εφαρμογή «timologio» της ΑΑΔΕ: Παρέχεται δωρεάν για μικρές επιχειρήσεις και ατομικές οντότητες με χαμηλό όγκο συναλλαγών.
Τύποι Παραστατικών myDATA
- Τύπος 9.1: «Δελτίο Αποστολής» (αμιγές παραστατικό διακίνησης).
- Τύπος 1.1: «Τιμολόγιο Πώλησης - Δελτίο Αποστολής» (συνδυαστικό παραστατικό αξίας και διακίνησης).
Υποχρεώσεις QR Code και Συνοδευτικού Εγγράφου
- Ενσωμάτωση QR Code: Κάθε παραγόμενο παραστατικό πρέπει υποχρεωτικά να φέρει ευκρινή δισδιάστατο γραμμωτό κώδικα (QR Code). Ο κώδικας ενσωματώνει το MARK (Μοναδικός Αριθμός Καταχώρισης) και το μοναδικό URL επαλήθευσης της ΑΑΔΕ.
- Μορφή κατά τη Μεταφορά: Δεν απαιτείται υποχρεωτικά φυσική εκτύπωση. Ο οδηγός του οχήματος δύναται να επιδεικνύει το παραστατικό σε ψηφιακή μορφή μέσω φορητής συσκευής (smartphone, tablet) ή σε φυσικό χαρτί, ώστε τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα (ΑΑΔΕ, Τροχαία) να μπορούν να σαρώσουν άμεσα το QR Code.
Υποχρεωτικό Περιεχόμενο Παραστατικού Διακίνησης (Άρθρο 3)
Για να θεωρείται νόμιμο και έγκυρο το ψηφιακό δελτίο, πρέπει να περιέχει απαρέγκλιτα τα ακόλουθα στοιχεία:
- Στοιχεία Εκδότη / Αποστολέα: ΑΦΜ, πλήρης επωνυμία και ακριβής διεύθυνση της εγκατάστασης φόρτωσης.
- Στοιχεία Παραλήπτη / Λήπτη: ΑΦΜ, επωνυμία και διεύθυνση της εγκατάστασης παράδοσης.
- Στοιχεία Μεταφορικού Μέσου: Αριθμός κυκλοφορίας του οχήματος (Φορτηγό Ι.Χ. ή Δ.Χ.).
- Χρονικά Στοιχεία: Ακριβής ημερομηνία και ώρα έναρξης της διακίνησης.
- Σκοπός Διακίνησης: Επιλογή ενός εκ των αναγνωρισμένων σκοπών:
- Πώληση
- Προς επεξεργασία
- Χρησιδάνειο
- Έκθεση / Δειγματισμός
- Μεταφορά μεταξύ εγκαταστάσεων της ίδιας οντότητας (ενδοδιακίνηση)
- Στοιχεία Αγαθών: Αναλυτική περιγραφή ειδών, μονάδα μέτρησης και καθαρή ποσότητα (τεμάχια, κιλά, λίτρα κ.λπ.).
Εξαιρέσεις από την Υποχρέωση (Άρθρο 4)
Η απόφαση Α. 1122/2024 εξαιρεί ρητά από την υποχρέωση ψηφιακής έκδοσης παραστατικών διακίνησης τις παρακάτω περιπτώσεις:
- Αγρότες Ειδικού Καθεστώτος: Όσοι υπάγονται στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ του άρθρου 41 του ν. 2859/2000.
- Ιδιώτες: Φυσικά πρόσωπα που ενεργούν εκτός επιχειρηματικής ιδιότητας.
- Εσωτερική Μετακίνηση: Μεταφορά αγαθών ή επαγγελματικού εξοπλισμού εντός του ίδιου ενιαίου κτιριακού συγκροτήματος ή εντός του ίδιου αγροτεμαχίου.
- Έντυπος Τύπος: Η διανομή εφημερίδων και περιοδικών από εξειδικευμένα πρακτορεία διανομής τύπου.
Κυρώσεις, Πρόστιμα & Αναστολή Λειτουργίας (Άρθρο 5)
Οι κυρώσεις σε περιπτώσεις μη έκδοσης ή μη διαβίβασης ψηφιακών παραστατικών διακίνησης ρυθμίζονται βάσει του άρθρου 54Ε του ν. 4174/2013 (Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας - ν. 5104/2024):
| Είδος Παράβασης | Κύρωση / Πρόστιμο | Ανώτατο Όριο (Πλαφόν) ανά Έλεγχο |
|---|---|---|
| Μη έκδοση ή μη διαβίβαση παραστατικού διακίνησης | 500 € ανά διαπιστωθείσα παράβαση (ανά μη εκδοθέν/διαβιβασθέν έγγραφο) | 20.000 € |
| Υποτροπή εντός της ίδιας τριετίας | 1.000 € ανά διαπιστωθείσα παράβαση (διπλασιασμός) | 40.000 € |
| Συστηματική και κατ’ εξακολούθηση μη έκδοση σε πολλαπλά φορτία | Άμεση σφράγιση και αναστολή λειτουργίας των εγκαταστάσεων για 48 έως 96 ώρες (κατόπιν απόφασης Διοικητή ΑΑΔΕ) | — |
Βήμα-προς-Βήμα Οδηγός Συμμόρφωσης για Επιχειρήσεις
[Βήμα 1: Επιλογή Καναλιού myDATA] ──> [Βήμα 2: Παραμετροποίηση ERP/timologio]
│
▼
[Βήμα 4: Έλεγχος & Σάρωση QR] <── [Βήμα 3: Έκδοση & Διαβίβαση Real-Time]Βήμα 1: Τεχνολογική Προετοιμασία
Ελέγξτε εάν το υφιστάμενο ERP καλύπτει τις προδιαγραφές του myDATA REST API για τον Τύπο 9.1 και 1.1. Για πολύ μικρές οντότητες, ενεργοποιήστε την πρόσβαση στην εφαρμογή «timologio» της ΑΑΔΕ.
Βήμα 2: Καταγραφή Δεδομένων Μεταφοράς
Εκπαιδεύστε το προσωπικό αποθήκης και τιμολόγησης ώστε να καταχωρίζονται χωρίς εξαιρέσεις:
- Ο αριθμός κυκλοφορίας του οχήματος μεταφοράς.
- Ο ακριβής σκοπός διακίνησης (ιδίως σε ενδοδιακινήσεις ή αποστολές προς επεξεργασία).
- Η ακριβής ώρα εκκίνησης.
Βήμα 3: Real-Time Διαβίβαση πριν την Αναχώρηση
Το δελτίο πρέπει να λαμβάνει MARK και να παράγει το αντίστοιχο QR Code πριν το φορτηγό εκκινήσει από την αποθήκη φόρτωσης. Η διαβίβαση εκ των υστέρων θεωρείται φορολογική παράβαση.
Βήμα 4: Παράδοση Ψηφιακού Αντιγράφου στον Οδηγό
Βεβαιωθείτε ότι ο οδηγός διαθέτει άμεση πρόσβαση στο ψηφιακό αρχείο μέσω φορητής συσκευής ή φέρει το εκτυπωμένο αντίγραφο με το ευκρινές QR Code, έτοιμο προς έλεγχο από τα κλιμάκια της ΑΑΔΕ.
Συχνά Λάθη και Σημεία Προσοχής (Compliance Pitfalls)
- Διακίνηση με εκ των υστέρων έκδοση τιμολογίου: Η πρακτική αποστολής εμπορευμάτων με πρόχειρα χειρόγραφα σημειώματα και μεταγενέστερη έκδοση παραστατικού επισύρει άμεσα το αυτοτελές πρόστιμο των 500 € ανά διαδρομή.
- Ελλιπή στοιχεία οχήματος: Η παράλειψη αναγραφής του αριθμού κυκλοφορίας καθιστά το παραστατικό μη πλήρες κατά τον έλεγχο στον δρόμο.
- Μη αναγνώσιμο QR Code: Εάν το QR Code είναι κακοτυπωμένο ή μη λειτουργικό στην οθόνη του κινητού, το παραστατικό δεν μπορεί να επαληθευτεί άμεσα στο myDATA, με κίνδυνο καταλογισμού παράβασης.
- Παραδρομή στον σκοπό διακίνησης: Η διακίνηση μεταξύ υποκαταστημάτων της ίδιας εταιρείας απαιτεί ρητά την επιλογή «Μεταφορά μεταξύ εγκαταστάσεων της ίδιας οντότητας». Η απουσία ψηφιακού δελτίου σε ενδοδιακινήσεις αντιμετωπίζεται με τις ίδιες κυρώσεις όπως η μη έκδοση σε πώληση.